Le Grand Tour

Saprofyten versie 10.0

Nog nooit gehoord van saprofyten? Ik geef het toe: ik ook niet. Wikipedia (jaja, ook dat geef ik toe) wekt niet meteen de indruk dat dit een bijzonder groot gat in mijn cultuur is. Saprofyt is afgeleid van het Griekse sapros (verrot) en phuton (plant). Saprofyten zijn plantaardige organismen of schimmels die zich voeden met dood organisch materiaal zoals afgevallen bladeren. Geen bijzonder opbeurende informatie, ware het niet dat Les Saprophytes ook staat voor een Noord-Frans collectief van (landschaps)architecten dat meeslepende gemeenschapsprojecten neerzet die je de letterlijke betekenis van een saprofyt in sneltempo doen vergeten.

Brainstormen, workshoppen en netwerken

Op naar Lille dus, al ben ik allergisch aan schimmels en zijn de ijsheiligen zich aan het uitleven met hagelbuien. Het wordt een zoektocht, want wat een gezellige outdoor ontmoeting in Jardin Ressource had moeten worden, is dankzij het werk van de ijsheiligen noodgedwongen verzet naar La Chaufferie. Een geluk bij een ongeluk, want La Chaufferie blijkt de dagelijkse broed- en werkplaats van Les Saprohytes te zijn. Boven in de voormalige spinnerij Mosley hebben Pascaline Boyron en haar collega’s heel recent hun werkruimte ingericht. De benedenverdieping ziet er nu nog een beetje als een werf uit, maar hier komt straks een inspirerende collectieve ruimte, om te brainstormen, te workshoppen en te netwerken.

03-1

Collectiviteit als rode draad

Collectief is zowat de rode draad doorheen hun werking, zo geeft Pascaline, een van de stichters, mee: “Les Saprophytes bestaat al meer dan tien jaar. We zijn in 2007 gestart als een samenwerking tussen creatievelingen. Tien jaar later hebben we die samenwerking omgevormd tot een coöperatieve vennootschap. Vandaag zijn zes van de stichters nog steeds actief in Les Saprophytes: vier architecten en twee landschapsarchitecten. Rondom Les Saprophytes is een breed netwerk actief van opdrachtgevers, beleidsmensen, bewoners, bedrijven en sympathisanten. We zetten bij onze projecten zoveel mogelijk in op het participatieproces. Dat is voor ons een van de kritische succesfactoren van een project. De stad is per slot van rekening een zaak van ons allemaal.”

P1030096

Een ideale proeftuin

Die projecten zijn heel divers. Zoals de Jardin Ressource in Lille bijvoorbeeld: een gedeelde tuin middenin de stad. Het experiment werd geïnitieerd door Les Saprophytes. Ze zijn er ook zelf elke woensdagmiddag aanwezig: “Le Jardin Ressource is een sociaal project, geen economisch project. Iedereen die er komt tuinieren, kan gratis meegenieten van de oogst. Het is geen typische sier- of moestuin. We experimenteren er met eetbare planten die niet gekend of simpelweg vergeten zijn. Voor ons is het meteen ook een ideale ‘proeftuin’: als landschapsarchitecten werken we vaak rond ‘eetbaar’ tuinieren. In Jardin Ressource spelen we met verschillende soorten groenten en fruit en proberen we diverse productiemethoden uit. Vandaag is er bijvoorbeeld nog een workshop rond het enten van oesterzwammen en shiitakes op boomstammen.”

ORAL-A5-Workshop-envoi

Naast de Jardin Ressource neemt Les Saprophytes ook deel aan prestigieuze of vernieuwende projecten in binnen- en buitenland, tot in Senegal én zelfs België, jawel. Ze begeleiden ook organisaties en verenigingen die op zoek zijn naar een zinvolle invulling van openbare ruimte of die de idee van ‘le commun’ willen uitdiepen.

DSC_1336

Je kan Les Saprophytes volgen op www.les-saprophytes.org, of beter nog: deelnemen aan een van hun opleidingen, een seminarie meepikken of heel letterlijk de handen uit de mouwen steken in een workshop. Les Saprophytes zijn in ieder geval meesters in het omzetten van compleet banale, alledaagse zaken in warme, bruisende initiatieven met een plek voor iedereen. Saprofyten versie 2.0., zeg maar, of beter, 10.0, als je het mij vraagt.

Conny Van Gheluwe

Foto’s: Les Saprophytes